Nguyễn Hiến Lê

Nguyễn Hiến Lê, tự là Lộc Đình, sinh ngày 8-1-1912, tại quê làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc Thành phố Hà Nội). Ông xuất thân trong một gia đình nhà Nho yêu nước. Năm 1934, sau khi tốt nghiệp, ông làm việc tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông bỏ công chức, đi dạy học ở Long Xuyên và đến năm 1952 thì lên Sài Gòn, mở nhà xuất bản và bắt đầu sự nghiệp cầm bút.

Ông là một trong vài người cầm bút được giới trí thức quý mến nhờ học vấn và nhân cách đối với xã hội. Nguyễn Hiến Lê đã xuất bản hơn 120 bộ sách, thuộc nhiều lĩnh vực như Văn học, Ngôn ngữ học, Triết học, Giáo dục, và Du kí. Ông là một trong những tác giả và dịch giả truyền cảm hứng nổi bật nhất tại Việt Nam từ thập niên 1950.

Thành tựu lớn nhất đưa tên tuổi ông đến với độc giả Việt Nam chính là việc ông đặt tên ĐẮC NHÂN TÂM cho cuốn sách nổi tiếng How to Win Friends and Influence People. Bản dịch của ông luôn là bản đầu tiên, được đánh giá là tài tình, uyên bác và nhẹ nhàng, để lại dấu ấn sâu sắc. Nhiều thế hệ thành công đều khuyên rằng: “Nếu đọc ĐẮC NHÂN TÂM, hãy tìm đúng bản dịch của Nguyễn Hiến Lê để thấy được sự thân thuộc trong đó.”

Năm 1980, ông về ẩn cư ở Long Xuyên. Trước đó, ông đã từ chối nhận “Giải thưởng văn chương toàn quốc” (Giải tuyên dương sự nghiệp văn học) với một ngàn phiếu lớn (tương đương mấy chục lượng vàng), công khai rằng ông muốn dùng tiền ấy để giúp nạn nhân chiến tranh. Các tác phẩm của ông là những đóng góp lớn cho văn hóa Việt Nam. Ông mất ngày 22-12-1984 tại Sài Gòn, hưởng thọ 72 tuổi.

Các tác phẩm tiêu biểu của ông bao gồm: Lịch sử thế giới, Sử Trung Quốc, Lịch sử văn minh Trung Hoa, Đại cương Triết học Trung Quốc, Sử kí Tư Mã Thiên, Đại cương văn học sử Trung Quốc, Khảo luận về ngữ pháp Việt Nam, Gương danh nhân, Gương hi sinh, Mạnh Tử, Liệt Tử và Dương Tử, Hồi Ký...