Thấy con ham hố thắng thua, cha mẹ đừng vội quở trách.

Con bạn hằng ngày dán mắt vào màn hình máy tính, gọi đi ăn cơm thì cáu gắt, bảo ra ngoài chơi với bạn bè xung quanh thì lầm lì từ chối. Trong các trò chơi, con luôn muốn mình phải là người về nhất, nếu thua sẽ hậm hực cả ngày. Bạn bắt đầu lo sốt vó. Bạn sợ con mình có những hành vi lệch lạc, sợ con quá tách biệt và hiếu thắng.

Nhưng bạn biết không, thế giới từng có một đứa trẻ y như thế.

Cậu bé đó thích nhốt mình trong phòng hằng giờ để đọc bộ bách khoa toàn thư. Cậu chơi cờ vua, chơi cờ tỷ phú với khát khao chiến thắng đến mức cực đoan. Khi trường học xuất hiện chiếc máy tính đầu tiên, cậu sẵn sàng trốn học, thức xuyên đêm chỉ để gõ những dòng lệnh khô khan. Bố mẹ cậu từng bất lực, thậm chí phải đưa con đi bác sĩ tâm lý vì thấy con quá lập dị, chẳng giống những đứa trẻ bình thường khác.

Cậu bé lầm lì ngày ấy chính là Bill Gates, người sau này đã định hình lại toàn bộ nền công nghệ toàn cầu.

Nhiều bậc cha mẹ hiện đại đang cố gắng cào bằng cá tính của con. Thấy con hiếu thắng thì bắt con phải nhường nhịn. Thấy con say mê thứ gì đó quá mức thì vội vã cấm đoán vì sợ xao lãng học hành. Chúng ta vô tình biến những chiến binh có tiềm năng dẫn dắt thành những đứa trẻ mờ nhạt, không có chính kiến. Trong khi đó, tài sản lớn nhất của một đứa trẻ không phải là sự ngoan ngoãn tròn trịa, mà là một vùng đam mê được khơi nguồn đúng cách.

Một góc nhìn khác: Hiếu thắng chưa chắc đã xấu, nó là biểu hiện sơ khai của lòng kiên trì và ý chí không bỏ cuộc. Điều con cần không phải là những lời nhắc nhở hay chấn chỉnh, mà là một người chỉ đường biết hướng ngọn lửa đó vào những mục tiêu có giá trị.

Những cuộc phiêu lưu từ căn phòng bộn bề sách vở

Trẻ con sẽ không bao giờ hiểu được hai chữ "tương lai" nếu người lớn cứ dùng những thuật ngữ vĩ mô để áp đặt. Cuốn sách Ươm Mầm Tỷ Phú Nhí - Bill Gates: Nhà thiên tài lập dị với huyền thoại khởi nghiệp Microsoft chọn cách tiếp cận hoàn toàn khác: không giáo điều, không ca ngợi một vĩ nhân hoàn hảo.

Cuốn sách này lật mở những góc khuất rất thực, rất "trẻ con" của Bill Gates. Con bạn sẽ thấy một Bill Gates cũng có những lúc bướng bỉnh, cũng từng bị điểm kém môn thể dục, nhưng lại sở hữu một tinh thần tự học đến mức đáng kinh ngạc.

Từng trang vẽ sinh động sẽ tự nhiên nuôi dưỡng trong tâm trí đứa trẻ ba bài học nền tảng:

• Biến sự tò mò thành năng lực hành động: Cuốn sách cho trẻ thấy Bill Gates không chỉ chơi máy tính để giải trí. Cậu tìm tòi cách nó vận hành, tự viết ra phần mềm trò chơi đầu tiên khi vẫn còn là học sinh. Truyện truyền cảm hứng giúp con bạn bước ra khỏi vị trí của một người tiêu thụ công nghệ (xem video, chơi game) để trở thành một người muốn làm chủ và kiến tạo công nghệ.

• Tư duy chiến lược của một người dẫn đầu: Qua những ván cờ vua gay cấn hay những kế hoạch khởi nghiệp thời trung học của Bill, trẻ sẽ hiểu rằng: Muốn chiến thắng, không thể chỉ dựa vào sự may mắn hay liều mạng. Trẻ cần phải biết quan sát, tính toán từng bước đi và có trách nhiệm với lựa chọn của mình.

• Giá trị của sự sẻ chia hằng đêm: Cuốn sách không dừng lại ở khoảnh khắc Bill Gates trở thành người giàu nhất hành tinh. Phần kết của truyện mở ra thế giới của những hoạt động thiện nguyện, nơi Bill dùng tài sản của mình để giải quyết các vấn đề về dịch bệnh và nghèo đói toàn cầu. Bài học này dạy trẻ hiểu rằng, thành công thực sự là khi năng lực của mình mang lại giá trị cho xã hội.

Đừng giải bài toán của con bằng đáp án của người khác

Nuôi dạy một đứa trẻ có cá tính mạnh giống như việc bạn đang cầm cương một chú ngựa chiến. Hành trình đó chắc chắn sẽ có nhiều mệt mỏi, nhiều lúc bạn phải đau đầu trước những câu hỏi vặn vẹo của con. Nhưng đó là cái giá xứng đáng để nuôi dưỡng nên một con người tự chủ.

Mỗi đứa trẻ là một bản thể độc nhất. Thay vì lo lắng con không giống "con nhà người ta", hãy cho con một bệ phóng phù hợp với chính những góc cạnh xù xì của con.