Đôi khi, hành động dũng cảm nhất của một người làm chủ là dám dừng lại để đập bỏ chính "đứa con" mình từng dày công gây dựng, trước khi nó tự sụp đổ vì sự già nua và lỗi thời.
Năm 2008, Howard Schultz quay lại ghế CEO của Starbucks với tình cảnh không thể thê thảm hơn. Gã khổng lồ cà phê rơi vào một trạng thái rệu rã: cửa hàng mở tràn lan khiến trải nghiệm khách hàng bị loãng, nhân viên pha chế làm việc như những cỗ máy vô hồn, và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang bóp nghẹt mọi chi tiêu. Thay vì hô hào cấp dưới phải "bán nhiều hơn" hay ép hệ thống vốn đã kiệt sức phải chạy nhanh hơn nữa, Schultz đã làm một việc khiến giới kinh doanh kinh ngạc: Ông đóng cửa hàng loạt chi nhánh, tạm dừng hoạt động hàng ngàn cửa hàng chỉ để đào tạo lại nhân viên cách pha một ly espresso đúng nghĩa, và chấp nhận cắt bỏ những gì không thuộc về "linh hồn" của Starbucks. Ông cứu doanh nghiệp bằng cách dám buông bỏ thay vì gồng gánh những thứ đã hỏng hóc từ bên trong.
Câu chuyện của Schultz thực chất là một tấm gương phản chiếu nỗi ám ảnh của rất nhiều chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay. Chúng ta thường có tâm lý tiếc nuối: tiếc một sản phẩm từng là "ngôi sao", tiếc một cách làm từng mang lại tiền tỷ, hay tiếc những nhân sự đã gắn bó từ ngày đầu nhưng giờ không còn cùng nhịp. Chúng ta cứ thế "gồng". Người chủ ngày nào cũng tất bật từ sáng sớm đến đêm muộn, giải quyết đủ loại sự vụ phát sinh, nhưng càng cố gắng lại càng thấy doanh nghiệp nặng nề hơn. Đó là sự mệt mỏi của một mô hình đã cũ, nơi mà các quy trình cũ kỹ đang tạo ra quá nhiều ma sát và sự trì trệ.
Thực tế, doanh nghiệp không nhất thiết phải gồng mãi để tồn tại. Có những thời điểm, điều cần thiết nhất là một sự "tái sinh" đau đớn. Bạn cần can đảm tự hỏi: Mình đang làm những việc gì chỉ vì thói quen? Khách hàng nào thực ra đang làm hao tổn tài nguyên của công ty nhiều hơn là mang lại lợi nhuận? Và quan trọng nhất, chính cách vận hành của người chủ có đang là "nút thắt cổ chai" ngăn cản mọi sự bứt phá không?
Bộ sách Tái Sinh Doanh Nghiệp xuất hiện như một lời giải cho những ai đang cảm thấy bị mắc kẹt. Cuốn Gỡ Chính Mình, Giải Phóng Doanh Nghiệp sẽ chỉ ra rằng đôi khi rào cản lớn nhất không nằm ở thị trường ngoài kia, mà nằm ở chính tư duy muốn ôm đồm của người lãnh đạo. Khi bạn dám gỡ bỏ sự hiện diện thừa thãi của mình, doanh nghiệp mới thực sự có khoảng trống để tự vận hành. Đi cùng với đó, Tái Sinh Doanh Nghiệp và Mặt Trái Của Sự Không Chắc Chắn cung cấp một bộ khung để bạn bình tĩnh đối diện với những biến động, biến sự hoang mang thành sức mạnh của sự thích nghi.
Chúng ta thường sợ tái sinh vì sợ mất mát. Mất một nguồn thu quen thuộc hay một cảm giác an toàn giả tạo từ những mô hình cũ là điều chẳng ai dễ dàng chấp nhận được. Nhưng trong kinh doanh, tăng trưởng không phải lúc nào cũng là phép cộng. Có những giai đoạn tăng trưởng lại bắt đầu từ phép trừ: bớt đi những sản phẩm rối rắm, bớt quy trình thừa thải, bớt những nhân sự không còn phù hợp và bớt cả việc người chủ tự tay làm tất cả mọi thứ.
Hãy nhìn cách Schultz đã chấp nhận mất đi doanh thu ngắn hạn để giữ lại mùi vị cà phê và sự tử tế, thứ vốn là cốt lõi của Starbucks. Doanh nghiệp của bạn cũng vậy, nếu không dám buông bỏ cái cũ đã lỗi thời, bạn sẽ chẳng bao giờ đủ chỗ để đón nhận những cơ hội mới. May mắn trong kinh doanh, như cuốn Tạo Vận, Đừng Chờ Thời đã viết, không phải là thứ từ trên trời rơi xuống, mà là kết quả của việc bạn biết đặt mình vào đúng dòng chảy và sẵn sàng làm lại từ đầu khi cần thiết. Đừng để mình kiệt sức vì cố gồng gánh một bộ máy đã hỏng, hãy học cách tái sinh nó khi còn có thể.
