Rất nhiều cha mẹ dạy con lễ nghĩa, dạy con học giỏi Anh giỏi Toán… nhưng lại né tránh một bài học sẽ đi theo con cả đời: tiền.
Có một đứa trẻ 6 tuổi từng đi bán kẹo cao su từng gói nhỏ, không phải vì nhà em quá nghèo, mà vì em tò mò một điều rất lạ:
Tại sao cùng là tiền, có người tiêu hết rất nhanh, có người lại khiến tiền sinh ra nhiều tiền hơn?
Đứa trẻ đó tên là Warren Buffett. Sau này, cả thế giới gọi ông là “nhà đầu tư huyền thoại”. Nhưng trước khi trở thành tỷ phú, Buffett từng bắt đầu bằng những việc rất nhỏ: bán kẹo cao su, Coca-Cola, tạp chí, giao báo, rồi cùng bạn mua máy pinball đặt trong tiệm cắt tóc để kiếm tiền. Khi còn rất trẻ, ông đã học được một điều mà nhiều người lớn đến tận 30, 40 tuổi vẫn chưa thật sự hiểu: tiền không chỉ là thứ để tiêu, tiền là thứ cần được hiểu.
Điều đáng suy nghĩ là:
Không phải đứa trẻ nào được cho nhiều tiền tiêu vặt cũng sẽ biết quản lý tiền.
Không phải đứa trẻ nào học giỏi toán cũng hiểu giá trị của tiền.
Và cũng không phải cứ lớn lên, đi làm, nhận lương, người ta tự nhiên sẽ biết cách tiết kiệm, chi tiêu, kiếm tiền hay đưa ra quyết định tài chính đúng.
Rất nhiều người lớn hôm nay không nghèo vì họ không kiếm được tiền. Họ mệt vì chưa từng được dạy cách sống cùng tiền từ nhỏ. Họ lớn lên với những câu rất quen:
“Trẻ con biết gì mà nói chuyện tiền.”
“Con cứ học đi, tiền để bố mẹ lo.”
“Đừng hỏi nhiều về tiền.”
Nghe thì có vẻ thương con. Nhưng đôi khi, chính vì không được nói về tiền một cách lành mạnh, trẻ lớn lên với hai thái cực: hoặc sợ tiền, hoặc tiêu tiền rất bản năng. Một đứa trẻ không hiểu tiền sẽ nghĩ: có tiền là để mua thứ mình thích. Một đứa trẻ hiểu tiền sẽ bắt đầu biết hỏi: thứ này có thật sự cần không, mình có thể tiết kiệm không, mình có thể tạo ra giá trị gì để kiếm tiền không?
Đó là lý do bộ sách I AM MONEY không đơn giản là vài cuốn sách thiếu nhi nhiều màu sắc. Đây là một bộ sách giúp trẻ bước vào thế giới tài chính bằng cách rất gần gũi: qua heo đất, tờ tiền, đồng xu, câu chuyện chi tiêu, tiết kiệm, kiếm tiền và làm chủ tiền bạc. Không dạy trẻ trở thành “người lớn sớm”. Mà giúp trẻ có một nền tảng rất quan trọng:
biết trân trọng tiền, biết nghĩ trước khi tiêu, biết tiết kiệm mà không keo kiệt, biết kiếm tiền bằng giá trị, và biết rằng tiền không phải thứ đáng sợ.
Bộ sách gồm 6 cuốn:
I AM MONEY – Sổ tay siêu tiết kiệm
I AM MONEY – Tiết kiệm dễ ợt
I AM MONEY – 15 cách kiếm tiền siêu vui
I AM MONEY – Tiêu sao cho chuẩn
I AM MONEY – Câu chuyện của tờ!
I AM MONEY – Dạy con làm chủ tiền bạc
Điều hay nhất của bộ sách này là không diễn giải lý thuyết suông, không biến tài chính thành những bài học khô khan, không bắt trẻ phải hiểu những khái niệm phức tạp như người lớn. Mỗi cuốn giống như một cuộc trò chuyện vui vẻ, nơi trẻ được nhìn tiền bằng con mắt tò mò, hồn nhiên nhưng đúng hướng. Và có lẽ, điều cha mẹ cần không phải là đợi con lớn rồi mới dạy con về tiền. Bởi đến lúc đó, nhiều thói quen đã hình thành rồi.
Một đứa trẻ biết tiết kiệm từ nhỏ, sau này sẽ không dễ bị cuốn vào tiêu dùng cảm xúc.
Một đứa trẻ hiểu giá trị của lao động, sau này sẽ biết rằng kiếm tiền không phải là ăn may.
Một đứa trẻ biết phân biệt “muốn” và “cần”, sau này sẽ có khả năng tự bảo vệ mình trước rất nhiều cám dỗ.
Warren Buffett không trở thành Warren Buffett chỉ vì ông biết đầu tư. Ông bắt đầu từ rất sớm với một năng lực đơn giản hơn nhiều: ông tò mò về tiền, quan sát tiền, thử kiếm tiền, thử sai với tiền, và học từ tiền.
Con chúng ta không cần trở thành tỷ phú, nhưng rất cần lớn lên mà không mù mờ về tiền. Vì tiền sẽ đi cùng con trong gần như mọi quyết định của cuộc đời: học gì, sống ở đâu, mua gì, tiết kiệm thế nào, giúp ai, tự do ra sao. Và nếu có một bộ sách có thể giúp trẻ bắt đầu cuộc trò chuyện đó một cách vui vẻ, dễ hiểu, không áp lực, thì I AM MONEY là một lựa chọn rất đáng để cha mẹ đặt lên kệ sách gia đình.
Dạy trẻ về tiền không phải là dạy trẻ thực dụng. Đó là dạy trẻ biết sống có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình. Và đôi khi, một bài học tài chính đúng lúc ở tuổi nhỏ có thể giúp con tránh rất nhiều sai lầm khi trưởng thành.
